2011

Arkadiusz Ławrywianiec – „Chasydzi w Lelowie”

Chasydzi w Lelowie

Chasydyzm - nurt religijno-społeczny w judaizmie - rozpowszechnił się od XVIII wieku wśród uboższych warstw ludności żydowskiej. Chasydzi kładli nacisk na obcowanie z Bogiem, które najlepiej wyrażała gorąca, szczera, radosna modlitwa. Ich duchowym przywódcą jest cadyk. Cadyk Biederman (1746-1814), zwany Lelowerem nauczał m.in. że kto nie pozna swych błędów, nie dostąpi zbawienia.

Był zwolennikiem pokojowego współistnienia różnych wyznań i narodów. Prowadził ascetyczny tryb życia, pościł od szabatu do szabatu. Według podań, podczas rytualnych chasydzkich tańców miał odzyskać pełnię władzy w nodze.

Od tamtej pory wyznawcy przypisywali mu moc uzdrawiania i przybywali do niego nieraz z bardzo odległych stron. Cadyk Biederman został pochowany na cmentarzu w Lelowie, a jego grób był do II wojny światowej odwiedzany przez rzesze chasydów (ci wierzą, że w rocznicę śmierci duch świętego męża zstępuje w miejscu pochówku między żywych i jeśli tego dnia zaniesie się do niego prośby, on przekaże je Bogu). Potem na miejscu dawnego cmentarza żydowskiego wybudowano pawilony i sklepy gminnej spółdzielni, dawną synagogę przerobiono na fabrykę świec, a rytualną łaźnię na magazyn.



Grób cadyka Dawida, m.in. dzięki poszukiwaniom Fundacji Rodziny Nissenbaumów, zlokalizowano dopiero w końcu lat 80. XX wieku; znaleziono jego czaszkę, piszczele i pojedyncze kości rąk. Od tamtej pory do Lelowa znowu pielgrzymują chasydzi z całego świata. W 2008 roku Żydzi odzyskali od Skarbu Państwa teren dawnego cmentarza z miejscem pochówku cadyka. Jesienią ub. roku rozpoczęto rozbiórkę pawilonu gminnej spółdzielni. Na tym miejscu mają stanąć: odbudowany grobowiec cadyka i synagoga.

Przed II wojną światową dwutysięczna społeczność żydowska w Lelowie stanowiła większość mieszkańców.
Źródło: Gazeta Wyborcza Częstochowa

Luty 2011